Καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση

ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ
ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ή ΒΑΣΙΚΗ CPR
ΕΦΑΡΜΟΓΗ CPR




ΚΛΙΝΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΚΑΡΔΙΟΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΗΣ ΑΝΑΚΟΠΗΣ

Τα κύρια κλινικά σημεία της ανακοπής είναι:

1. Απουσία Σφυγμού στα Μεγάλα Αγγεία
Εμφανίζεται σαν άμεσο αποτέλεσμα της αιφνίδιας διακοπής της λειτουργίας της καρδιακής αντλίας. Σύνηθες σημείο ελέγχου του σφυγμού είναι η ψηλάφηση της καρωτίδας.
2. Απώλεια Συνείδησης
Επέρχεται 10-20 sec μετά την ανακοπή.
Διαφορική διάγνωση: Άλλες παθολογικές καταστάσεις που προκαλούν απώλεια συνείδησης είναι επιληψία, τοξικότητα διαφόρων φαρμάκων όπως υπνωτικά, ηρεμιστικά, ναρκωτικά, υπογλυκαιμικό ή διαβητικό κώμα και άλλες αιτίες.
3. Διακοπή Αερισμού
Η άπνοια που οφείλεται σε διακοπή της αιμάτωσης στα κέντρα του προμήκους επέρχεται 16-30 sec μετά την ανακοπή.
Για να "διαγνώσουμε" την άπνοια πρέπει πρώτα να διατηρήσουμε ανοιχτό τον ανώτερο φυσικό αεραγωγό, οπώτε διαπιστώνουμε αν διακινείται ή όχι αέρας από το στόμα και τη μύτη του θύματος
4. Απουσία Καρδιακών Τόνων
Επέρχεται άμεσα μετά την ανακοπή.
Η διαπίστωσή τους καθίσταται δύσκολη όταν δεν υπάρχουν τα απαιτούμενα μέσα (στηθοσκόπιο) όταν ο ανανήπτης δεν είναι εξοικειωμένος με την ακρόαση ή όταν η ανακοπή έχει συμβεί σε θορυβώδες περιβάλλον.
5. Διαστολή της Κόρης.
Η Μυδρίαση, επέρχεται 60-90 sec μετά την ανακοπή. Πρέπει να έχουμε υπ' όψιν ότι υπάρχουν περιπτώσεις καρδιακής ανακοπής στις οποίες η κόρη δεν διαστέλλεται ή βρίσκεται σε μύση π.χ. όταν έχει προηγηθεί οφθαλμολογική επέμβαση, χορήγηση φαρμάκων (αντιγλαυκωματικά), δηλητηριάσεις με οργανοφωσφορικούς εστέρες κ.λ.π.



Πίνακας 1. Κλινικά σημεία ανακοπής και χρόνος εμφάνισής τους



ΒΑΣΙΚΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ Ή ΒΑΣΙΚΗ CPR

Ο όρος Βασική Υποστήριξη της Ζωής ή Βασικό CPR, αναφέρεται στη διατήρηση της βατότητας του αεραγωγού και η υποστήριξη του αερισμού και της κυκλοφορίας χωρίς πολύπλοκο εξοπλισμό πέρα από απλά μέσα όπως ένας απλός αεραγωγός ή ένα προστατευτικό κάλυμμα προσώπου ή μια μάσκα.

Στην πραγματικότητα, τα απαιτούμενα μέσα για την εκτέλεση του CPR είναι ΜΑΤΙΑ, ΧΕΡΙΑ, ΣΤΟΜΑ

Μετά την αρχική εκτίμηση του θύματος, η βασική υποστήριξη της ζωής ή βασικό CPR περιλαμβάνει 3 στοιχεία που συμβολίζονται με τα 3 λατινικά γράμματα ABC τα οποία είναι τα αρχικά των λέξεων Airway που αναφέρεται στη διατήρηση ανοιχτού του αεραγωγού Breathing που αναφέρεται στον αερισμό του θύματος (με τον εκπνεόμενο αέρα του σώστη) Circulation που αναφέρεται στις θωρακικές συμπιέσεις.

Airway (Αεραγωγοί)
Η πρώτη και σημαντικότερη ενέργεια για μια επιτυχή CPR είναι η αποκατάσταση της βατότητας των αεραγωγών. Η συχνότερη αιτία απόφραξής τους είναι η πτώση της γλώσσας προς τα πίσω. Επειδή η γλώσσα είναι προσκολλημένη στην κάτω γνάθο είναι εύκολη η μετακίνησή της με την απλή προς τα εμπρός ανύψωση της γνάθου. Έτσι, αποκαθίσταται η βατότητα των αεραγωγών.

Breathing (Αναπνοή)
Επειδή οι αποθήκες Ο2 του σώματος (δηλαδή το Ο2 του αέρα των πνευμόνων και το Ο2 του αίματος) είναι μικρές, οι δυνατότητες του οργανισμού να επιβιώσει μετά τη διακοπή της αναπνοής είναι περιορισμένες (μερικά λεπτά) και σύντομα ακολουθεί Θάνατος.
Η Τεχνητή αναπνοή στόμα με στόμα είναι ο συντομότερος και πιο αποτελεσματικός τρόπος χορήγησης Ο2 σε κάποιον που δεν έχει αναπνοή.
Αν ο άρρωστος έχει καρδιακή λειτουργία το μόνο που μπορείτε να κάνετε είναι να του δίνετε τεχνητές αναπνοές 12/min.
Αν ο άρρωστος δεν έχει καρδιακή λειτουργία τότε πρέπει να κάνετε καρδιακές μαλάξεις.

Circulation (Κυκλοφορία)

Με τις εξωτερικές καρδιακές μαλάξεις εξασφαλίζεται η παροχή αίματος στα ζωτικά όργανα του αρρώστου (καρδιά, εγκέφαλος, πνεύμονες) μέχρι την έναρξη της αυτόματης λειτουργίας της καρδιάς. Οι μαλάξεις μόνες χωρίς Τεχνητή αναπνοή δεν έχουν κανένα νόημα.


ΚΡΙΣΙΜΟΣ ΧΡΟΝΟΣ
Σκοπός του CPR είναι να ελαχιστοποιήσει τον κρίσιμο χρόνο (εικ. 1) με διατήρηση ικανοποιητικής αναπνοής και κυκλοφορίας μέχρι την πλήρη αναζωογόνηση
Οι ορισμοί του κλινικού και βιολογικού θανάτου θα βοηθήσουν στην κατανόηση του αποφασιστικού ρόλου που παίζει ο χρόνος στο CPR.
Κλινικός Θάνατος είναι η κατάσταση στην οποία υπάρχει παύση της καρδιακής και της αναπνευστικής λειτουργίας. Είναι αντιστρέψιμη κατάσταση.
Βιολογικός Θάνατος είναι η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από μη αναστρέψιμη εγκεφαλική βλάβη που οφείλεται σε παρατεταμένη έλλειψη Ο2
Στα 4 πρώτα min καρδιοαναπνευστικής ανακοπής είναι πιθανό να μην έχουμε εγκεφαλικές βλάβες
Από τα 4 έως τα 10 min είναι πιθανό να έχουμε διαφόρων βαθμών εγκεφαλικές βλάβες
Μετά τα 10 min έχουμε βέβαιη εγκεφαλική βλάβη
Επομένως θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην άμεση εφαρμογή της βασικής CPR από τον ανανήπτη, ο οποίος θα πρέπει να ακολουθήσει πιστά όλη τη διαδικασία του CPR όπως αυτή συνίσταται σύμφωνα με τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα.


ΕΦΑΡΜΟΓΗ CPR
Βασική CPR στον ενήλικα με έναν ανανήπτη


1. Έλεγχος του επιπέδου συνείδησης.

Για την αποφυγή εφαρμογής CPR σε ανθρώπους που δεν την χρειάζονται (π.χ. άνθρωποι που λιποθύμησαν, που είναι μεθυσμένοι και κοιμούνται) πρέπει να επιβεβαιώσουμε την απουσία αντιδραστικότητας, κουνώντας και φωνάζοντας στο Θύμα δυνατά: "είσαι καλά;" (εικ.2).

2. Αν το θύμα δεν αντιδρά σημαίνει ότι έχει απώλεια συνείδησης
Τότε:
· Φώναξε δυνατά για βοήθεια
Αν το θύμα είναι σε πρηνή θέση να τον γυρίσετε σε ύπτια προσέχοντας το κεφάλι και την αυχενική του μοίρα. Τελικά, ολόκληρο το σώμα πρέπει να είναι σε επαφή με το στερεό έδαφος.




· Ελευθέρωσε τον αεραγωγό με υπερέκταση της κεφαλής και ανύψωση της κάτω
γνάθου (εικ.3)
Γονατίστε στο πλάγιο των ώμων του αρρώστου έχοντας τοποθετήσει το προς το κεφάλι του αρρώστου χέρι σας στο μέτωπό του (πιέζοντάς το ελαφρά προς τα πίσω). Ο αντίχειρας και ο δείκτης του ίδιου χεριού παραμένουν ελεύθεροι για να κλείσουν τη μύτη αν χρειαστεί η εφαρμογή της τεχνικής "στόμα με στόμα". Οι άκρες των δύο δακτύλων του άλλου σας χεριού ανυψώνουν το πηγούνι με το χειρισμό head tilt/ chin lift. Το πηγούνι πρέπει να ανυψώνεται τόσο που ο οδοντικός φραγμός να είναι σχεδόν κλειστός (να αποφεύγετε το πλήρες κλείσιμο του στόματος). Αυτός ο χειρισμός από μόνος του μπορεί να επαναφέρει την αυτόματη αναπνοή του θύματος.
· Κοίταξε, άκουσε, και νοιώσε την αναπνοή (εικ.4) για χρονικό διάστημα 5 sec.
Στη συνέχεια γυρίστε το κεφάλι σας προς τα πόδια του αρρώστου έχοντας το αυτί σας ακριβώς πάνω από το στόμα του. Έτσι θα μπορέσετε να ακούσετε αν υπάρχουν ήχοι αναπνοής στο στόμα του θύματος ή να αισθανθείτε στο μάγουλό σας τον αέρα που μπαίνει και βγαίνει από τους πνεύμονες και παράλληλα να δείτε αν ανεβοκατεβαίνει ο θώρακας. Για να ελέγξετε την ύπαρξη της αναπνοής θα πρέπει οπωσδήποτε να υπάρχει βατότητα των αεραγωγών. Αν κινείται ο θώρακας χωρίς να αισθάνεστε τίποτα διερευνήστε τις αεραγωγούς, πρέπει να είναι κλειστές.
· Έλεγξε για την ύπαρξη σφυγμού τουλάχιστον για 5 sec. Η ενδεικνυόμενη θέση για ψηλάφηση του σφυγμού είναι η καρωτίδα. Η ψηλάφηση της καρωτίδας γίνεται κατά την ακόλουθη τεχνική:



Με το δείκτη και το μέσο δάκτυλο, ψηλαφούμε το χόνδρο ("μήλο του Αδάμ") στη μεσότητα του τραχήλου. Στη συνέχεια, τα δάκτυλα γλιστρούν προς τα κάτω και πλάι μέχρι να βρεθεί η αύλακα μπροστά από το στερνοκλειδομαστοειδή, οπότε και ψηλαφάται ο σφυγμός της καρωτίδας.

3. Άν το θύμα αναπνέει
Τοποθέτησε προσεκτικά το θύμα σε θέση ανάνηψης.
Κάλεσε βοήθεια
Παρακολούθησε την κατάσταση του θύματος ελέγχοντας συχνά αναπνοές και σφυγμό.

4. Αν το θύμα ΔΕΝ αναπνέει αλλά ΕΧΕΙ σφυγμό



Δώσε 12 αναπνοές με τον εκπνεόμενο αέρα σου (εικ.7).
Ο εκπνεόμενος αέρας, όπως είναι γνωστό περιέχει Ο2 σε ποσοστό, περίπου 16%, που είναι αρκετό για να βοηθήσει το άλλο άτομο

  • Εξασφάλισε ανοιχτό αεραγωγό όπως περιγράφηκε πιο πάνω
  • Κλείστε τη μύτη του αρρώστου με το δείκτη και τον αντίχειρα του χεριού σας
  • Με ελαφρώς ανοιχτό το στόμα του θύματος ανύψωσε την κάτω γνάθο
  • Πάρε μια βαθιά εισπνοή και εφάρμοσε τα χείλη σου, όσο πιο στεγανά γίνεται, γύρω από το στόμα του θύματος
  • Φύσηξε σταθερά και σχετικώς αργά στο στόμα του θύματος και παρακολούθησε την ταυτόχρονη ανύψωση του θώρακα. Διάρκεια: 2 sec περίπου. Αυτός ο χρόνος είναι σημαντικός διότι ο αεραγωγός δεν μπορεί να δεχτεί περισσότερο από μια συγκεκριμένη ταχύτητα ροής αέρα. Με την ταχεία εμφύσηση κάποια ποσότητα αέρα εισέρχεται στο στομάχι, το διατείνεικαι μπορεί να παρασύρει το περιεχόμενό του με κίνδυνο εισρόφησης. Για να προληφθεί η αναγωγή και εισρόφηση πρέπει να γυρίσει το θύμα στο πλάι για να διευκολυνθεί η παροχέτευση των εκκρίσεων.
  • Διατηρώντας ανοιχτούς αεραγωγούς απομάκρυνε το στόμα σου από το θύμα και άφησε να βγει ο αέρας με παθητική εκπνοή
  • Επανέλαβε την ίδια διαδικασία μέχρι να δώσεις 12 αναπνοές σε κάθε min
  • Τηλεφώνησε για βοήθεια
  • Επανεκτίμησε την κατάσταση του θύματος:
    Επίπεδο συνείδησης
    Αναπνοή
    Σφυγμός
  • Αν υπάρχει σφυγμός συνέχισε την τεχνητή αναπνοή μόνο. Μετά από κάθε κύκλο 12 αναπνοών επανελέγχεται ο σφυγμός. Αν δεν υπάρχει σφυγμός εφαρμόζεται πλήρες CPR


5. Εάν δεν υπάρχει σφυγμός

  • Τηλεφώνησε για βοήθεια.
  • Τοποθέτησε το θύμα στην ύπτια θέση, επάνω σε σταθερή και επίπεδη επιφάνεια.
  • Εξασφάλισε τη βατότητα του αεραγωγού
  • Δώσε 2 αναπνοές
  • Άρχισε θωρακικές συμπιέσεις.


Η σωστή τοποθέτηση των χεριών έχει μεγάλη σημασία για την αποφυγή επιπλοκών από τις εξωτερικές καρδιακές μαλάξεις (εικ.8).
Με το μέσο δάκτυλο του χεριού, εντοπίζετε το πλευρικό τόξο και στη συνέχεια την ξιφοειδή απόφυση. Ο δείκτης αυτού του χεριού σας βρίσκεται κεφαλικά του αντίστοιχου μέσου δακτύλου σας που ψηλαφά την ξιφοειδή.
Δίπλα στο δείκτη σας κεφαλικά τοποθετείτε τη βάση της παλάμης του χεριού σας που είναι προς το κεφάλι του αρρώστου. Στη συνέχεια πάνω σε αυτή την παλάμη τοποθετείτε την παλάμη του άλλου σας χεριού και ενώνετε τα δάκτυλα μεταξύ τους (εικ.9). Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η πίεση στις πλευρές κατά τις συμπιέσεις.
Είσθε έτοιμος για τις μαλάξεις.
Η θέση του σώματός σας:
Το βάρος του σώματός σας πρέπει να ασκείται με τεντωμένους τους αγκώνες έτσι που ολόκληρο το άνω άκρο (ώμοι -αγκώνες -καρπός σε ευθεία γραμμή) να είναι κατακόρυφο πάνω στο θώρακα του θύματος (εικ.10). Πιέστε κάθε φορά ομοιόμορφα τόσο που ο θώρακας να κατεβαίνει 4-5 cm με μια συχνότητα 80-100 /min.
Ο λόγος του χρόνου συμπίεσης- αποσυμπίεσης πρέπει να είναι 0,5:0,5 Γίνεται αντιληπτό ότι με τη συμπίεση εκθλίβεται αίμα από την καρδιά ή αν θέλετε αυξάνονται οι πιέσεις μέσα στο θώρακα και έτσι εξωθείται αίμα προς την περιφέρεια
Κάθε 15 συμπιέσεις πρέπει να συνοδεύονται από 2 τεχνητές αναπνοές που γίνονται όπως περιγράφηκε πιο πάνω (Συμπιέσεις:Αναπνοές=15:2)



Βασικό CPR στον ενήλικα με δύο ανανήπτες


Αποφασίζεται πολύ γρήγορα ποιος από τους δύο ανανήπτες θα δίνει τις αναπνοές
(εικ.11). Ο εμφυσητής αφού γονατίσει στο πλάγιο του αρρώστου σαν να επρόκειτο να κάνει CPR από ένα ανανήπτη,

  • Ελέγχει το επίπεδο συνείδησης
  • Ανοίγει και διατηρεί ανοιχτή την αεροφόρο οδό
  • Δίνει εμφύσηση αμέσως μετά την 5η θωρακική συμπίεση ενώ παράλληλα ελέγχει την ύπαρξη σφυγμού.
  • Ελέγχει την κυκλοφορία. Σε κάθε μάλαξη ο δεύτερος ανανήπτης πρέπει να ψηλαφά ένα σφυγμικό κύμα. Απουσία σφυγμικού κύματος με κάθε μάλαξη σημαίνει κακή μάλαξη.

Η σχέση θωρακικών συμπιέσεων και αναπνοών με δύο ανανήπτες είναι 5:1. Ο ρυθμός των θωρακικών συμπιέσεων είναι 60-80/min.



ΑΠΟΦΡΑΞΗ ΑΕΡΟΦΟΡΩΝ ΟΔΩΝ ΣΕ ΕΝΗΛΙΚΑ

(Ο οποίος πνίγεται από κάποιο ξένο σώμα και έχει τις αισθήσεις του)
Ρωτάς: "Μπορείς να μιλήσεις;"
Αν το θύμα ΔΕΝ μπορεί να αναπνεύσει, να βήξει, να μιλήσει και φέρνει το χέρι στο λαιμό του

Τότε κάνε χειρισμό HEIMLICH:

-Τοποθετήσου πίσω από το θύμα

-Αγκάλιασε τη μέση του

-Κάνε το ένα χέρι σου γροθιά και τοποθέτησέ το με τη πλευρά του αντίχειρα στη μέση γραμμή του σώματός του πάνω από τον ομφαλό και κάτω από την ξιφοειδή απόφυση

-Αγκάλιασε τη γροθιά σου με το άλλο χέρι

-Με τις γροθιές σου στη θέση αυτή κάνε γρήγορες πιεστικές και συγχρόνως ανυψωτικές κινήσεις.Συνέχισε ώσπου να βγει το ξένο σώμα ή μέχρις ότου το θύμα χάσει τις αισθήσεις του

Στην περίπτωση εγκύων γυναικών ή πολύ χονδρών ατόμων οι επιγαστρικές κινήσεις αντικαθίστανται από θωρακικές συμπιέσεις:

-Στάσου πίσω από το θύμα

-Πέρασε τα χέρια σου κάτω από τις μασχάλες του και αγκάλιασέ τον.

-Τοποθέτησε τη γροθιά σου με την πλευρά του αντίχειρα στο στέρνο του θύματος

-ΟΧΙ πάνω στην ξιφοειδή απόφυση

-Αγκάλιασε τη γροθιά σου με το άλλο χέρι και πίεσε προς τα πίσω το θώρακα.

-Συνέχισε μέχρις ότου βγει το ξένο σώμα ή μέχρις ότου το θύμα χάσει τις αισθήσεις του.



ΚΑΡΔΙΟΠΝΕΥΜΟΝΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΌΝΗΣΗ ΣΕ ΜΩΡΟ

Λόγω των ανατομικών διαφορών του βρέφους από τον ενήλικα η τεχνική CPR σε μωρό διαφοροποιείται από τη CPR σε ενήλικα.

Έλεγξε εάν το μωρό έχει τις αισθήσεις του. Κτύπησε ευγενικά τον ώμο.

Φώναξε "ΒΟΗΘΕΙΑ"

Τοποθέτησε το μωρό σε επίπεδη σκληρή επιφάνεια.

Χρησιμοποίησε την τεχνική της εκτάσεως της κεφαλής πιέζοντας το μέτωπο προς τα κάτω και ανασηκώνοντας τη γνάθο προς τα επάνω και εμπρός

ΠΡΟΣΟΧΗ! Όχι υπερέκταση της κεφαλής.

Διατήρησε ανοικτή την αεροφόρο οδό, βλέπε, άκου, αισθάνσου. Αγκάλιασε το στόμα και τη μύτη του μωρού σφιχτά με το στόμα σου.

Εμφύσησε δύο φορές.

Παρατήρησε για ανύψωση στήθους

Ψηλάφησε βραχιόνιο σφυγμό για 5-10 min

Τράβηξε νοητή γραμμή μεταξύ των θηλών. Τοποθέτησε 2-3 δάκτυλα στο στέρνο κατά ένα δάκτυλο χαμηλότερα της νοητής γραμμής.

Ίσος χρόνος πιέσεως- μαλάξεως. Πίεσε το στέρνο κάθετα 1,3-2,5 cm

Κάνε 5 μαλάξεις.

Δώσε μια εμφύσηση

Ρυθμός μαλάξεων 100/1 min.

μετά τους 10 κύκλους γίνεται επανεκτίμηση ψηλαφώντας βραχιόνιο σφυγμό. Εάν δεν έχει επανέλθει ο σφυγμός δώσε μια εμφύσηση και συνέχισε τη CPR

Εάν ο σφυγμός έχει επανέλθει τότε ο σώστης ανοίγει την αεροφόρο οδό ελέγχει για αυτόματη αναπνοή.Εάν αναπνέει μόνο του συνεχίζει να διατηρεί την αεροφόρο οδό και ελέγχει σφυγμό και αναπνοή

Εάν δεν αναπνέει τότε ο σώστης εμφυσά 20 φορές / 1 min.


Άλλες χρήσιμες πηγές:

http://www.care.gr/enc/first-aids/
http://www.iatroclub.gr/enc/enc_pv.htm
http://www.fora.gr/gr/info/drugs/1help.html
http://health.in.gr/first_aid/default.asp


Στοιχεία Επικοινωνίας

Τηλέφωνα Επικοινωνίας 2ης ΥΠΕ ΠΕΙΡΑΙΩΣ & ΑΙΓΑΙΟΥ

213 2004 200 & 205

210 42 12 180/228

2Η ΔΥΠΕ ΠΕΙΡΑΙΩΣ ΚΑΙ ΑΙΓΑΙΟΥ

Bρείτε μας στον Χάρτη